ACİLTıp FOAMed
Sanal Hasta
Hasta-İlaç-Doz Senaryoları / Metabolik

Ağır Hiperkalemi (K⁺ ≥ 6,5 mEq/L veya EKG Değişikliği)

Miyokard membran stabilizasyonu (%10 Kalsiyum Glukonat) ve hücre içine potasyum şifti (Regüler İnsülin + Dekstroz + Salbutamol) ardışık hazırlama şeması.

30 mL (5–10 dk)
1. Kalsiyum %10
10 IU (0,1 mL)
2. Regüler İnsülin
125 mL (25 g)
3. %20 Dekstroz

1 1. Kalp Koruması — %10 Kalsiyum Glukonat

30 mL (3 ampul) — 5–10 dk Yavaş IV

EKG değişikliği varsa İLK SIRA! Monitör altında 5–10 dakikada yavaş IV verilir (Sodyum bikarbonat ile aynı hattan VERİLMEZ).

2 2. Hücre İçi Şift — Regüler İnsülin + %20 Dekstroz

10 IU Regüler İnsülin + 125 mL %20 Dekstroz (25 g glukoz)

İnsülin enjektörüyle 10 IU (= 0,1 mL) çekilip 125 mL %20 Dekstroz (veya 250 mL %10 Dekstroz) içinde 15–30 dakikada (~250 mL/saat) verilir.

3 3. Ek Şift + 6 Saat Hipoglisemi İzlemi

10–20 mg Salbutamol Nebül + 1–2–4–6. Saat KŞ

4–8 nebül Salbutamol (2,5 mg) ardışık nebülize edilir; gecikmiş hipoglisemi için 6 saat KŞ takip edilir ve kalıcı potasyum atılımı (diyaliz/diüretik/reçine) başlatılır.

Sulandırma & Mayi Uyumu

İnsülin enjektörü ile 10 IU (0,1 mL) kristalize/regüler insülin (NPH veya uzun etkili DEĞİL!) çekilir; 25 g dekstroz içeren mayi (125 mL %20 Dekstroz veya 250 mL %10 Dekstroz) içine eklenip çalkalanır.

Uyumlu Mayiler: 1) Kalsiyum glukonat doğrudan yavaş IV (5–10 dk) veya 50 mL %0,9 SF/%5 Dekstroz içinde. 2) 10 IU Regüler İnsülin, 125 mL %20 Dekstroz (= 25 g glukoz) veya 250 mL %10 Dekstroz içine katılarak 15–30 dakikada.
Kesinlikle Geçimsiz / Yasak: Kalsiyum Glukonat ile Sodyum Bikarbonat (%8,4 NaHCO3) ASLA AYNI DAMAR YOLUNDAN ARDIŞIK YIKANMADAN VERİLMEZ (kalsiyum karbonat olarak tebeşir gibi çöker!).
Kalsiyum glukonat potasyumu düşürmüyorsa neden ilk sırada verilir?
Kalsiyum hücre dışı eşik potansiyelini yükselterek miyokard uyarılabilirliğini 1–3 dakika içinde stabilize eder ve VF/asistoliyi önler; etkisi 30–60 dakika sürdüğünden insülin ve salbutamolün etki etmesi için zaman kazandırır.

Vital & Güvenlik Takibi

  • Kalsiyum sonrası 1–3 dakikada QRS daralması izlenir; 5. dakikada EKG düzelmezse doz tekrarlanır.
  • ZORUNLU HİPOGLİSEMİ İZLEMİ: İnsülin-dekstroz sonrası 1., 2., 4. ve 6. saatlerde kapiller KŞ bakılır (böbrek yetmezliğinde insülin yarı ömrü uzadığından 3–5. saatte ağır hipoglisemi sık görülür!).
  • Bu paket potasyumu vücuttan ATMAZ; kalıcı eliminasyon (diyaliz, furosemid veya potasyum bağlayıcı reçine) eşzamanlı planlanır.

Durdurma Kriterleri

  • Damar dışına kaçış (özellikle kalsiyum klorür veya yüksek yoğunluklu dekstroz) olursa infüzyon durdurulur.

Kritik Klinik Tuzaklar & Ölümcül Hatalar

  • 10 IU yerine 1 mL (= 100 IU!) insülin çekmek ölümcül hipoglisemi yapar; mutlaka IU ölçekli insülin enjektörü kullanılmalı ve ikinci bir sağlık çalışanına doğrulatılmalıdır.
  • 50 mL %5 Dekstroz yalnızca 2,5 gram glukoz içerir ve 10 IU insülini karşılamaz! 25 gram glukoz için 125 mL %20 Dekstroz veya 250 mL %10 Dekstroz (ya da 50 mL %50 Dekstroz) gerekir.