Akut İskemik İnme (İntravenöz Tromboliz)
Semptom başlangıcı ≤4,5 saat uygun akut iskemik inmede kilo bazlı Alteplaz (%10 bolus + 60 dk infüzyon) ve Tenekteplaz (tek IV bolus) hazırlama şeması.
1 1. Toplam Doz Hesabı
72 mg0,9 mg/kg × 80 kg = 72 mg (Tavan: 90 mg).
2 2. Ticari Flakon & Sulandırma
2 flakon (100 mg / 100 mL)Actilyse 50 mg liyofilize toz + 50 mL çözücü flakon kendi steril suyuyla ÇALKALANMADAN sulandırılır (1 mg = 1 mL). ÖNCE FAZLA OLAN 28 mg (28 mL) çekilip ATILIR!
3 3. IV Bolus (%10 — 1 Dakikada)
7,2 mg = 7,2 mLToplam dozun %10'u enjektörle 1 dakika içinde IV bolus olarak verilir.
4 4. IV İnfüzyon (%90 — 60 Dakikada)
64,8 mg = 64,8 mL → 64,8 mL/saatKalan %90'lık hacim infüzyon/enjektör pompasıyla tam 60 dakikada verilir; bitince hat ölü boşluğu aynı hızda 20–30 mL %0,9 SF ile yıkanır.
Sulandırma & Mayi Uyumu
Kutudaki çift uçlu transfer kanülü ile çözücü su toz flakona aktarılır. Köpüklenme ve protein denatürasyonunu önlemek için KESİNLİKLE ÇALKALANMAZ; berraklaşana dek yavaşça döndürülür. Hesaplanan dozun üzerindeki fazla hacim infüzyon başlamadan önce flakondan çekilip atılır (kazara tam flakon verilmesini önler).
Neden toplam dozun %10'u 1 dakikada bolus verilir?
Neden 90 mg üzerinde doz artışı yapılmaz?
Vital & Güvenlik Takibi
- Kan basıncı hedefi infüzyon süresince ve ilk 24 saat < 180/105 mmHg tutulmalıdır.
- TA ve nörolojik muayene (NIHSS): İlk 2 saat her 15 dakikada bir, sonraki 6 saat her 30 dakikada bir, 24. saate kadar saatlik.
- İlk 24 saat kontrol beyin BT çekilene kadar antiagregan (ASA/klopidogrel) ve antikoagülan VERİLMEZ.
- Gereksiz nazogastrik sonda, mesane kateteri ve arteriyel ponksiyondan kaçınılır.
Durdurma Kriterleri
- Ani şiddetli baş ağrısı, yeni bulantı-kusma, bilinç gerilemesi veya NIHSS'te ≥4 puan artış → İnfüzyonu DERHAL DURDUR, acil kontrastsız beyin BT çek, tam kan/fibrinojen/PT-aPTT gönder.
- Dudak, dil veya orofarenkste asimetrik şişlik (orolingual anjiyoödem, özellikle ACEİ kullananlarda) → İnfüzyonu durdur, havayolu güvenliği sağla.
- Kontrol edilemeyen ciddi sistemik kanama.
Kritik Klinik Tuzaklar & Ölümcül Hatalar
- Flakondaki fazla ilacı baştan çekip atmamak en sık doz aşımı nedenidir (örn. 2 flakon = 100 mg açılıp 72 mg yerine 100 mg gitmesi).
- 60 dakikalık infüzyon bittiğinde infüzyon setinin ölü boşluğunda 15–20 mL ilaç kalır; hattı aynı hızda 20–30 mL %0,9 SF ile yıkamazsanız hasta eksik doz alır.
- Tahmini kilo yerine yatak tartısı veya doğrulanmış ağırlık kullanılmalıdır; fazla tahmin İKK riskini artırır.