ACİLTıp FOAMed
Sanal Hasta
Hasta-İlaç-Doz Senaryoları / Norovaskuler

Akut İskemik İnme (İntravenöz Tromboliz)

Semptom başlangıcı ≤4,5 saat uygun akut iskemik inmede kilo bazlı Alteplaz (%10 bolus + 60 dk infüzyon) ve Tenekteplaz (tek IV bolus) hazırlama şeması.

Alteplaz — Standart 0,9 mg/kg (%10 Bolus + 60 dk İnfüzyon) Tenekteplaz — 0,25 mg/kg Tek IV Bolus (Tavan 25 mg)
72 mg
Toplam Doz
7,2 mL (7,2 mg)
1 dk IV Bolus
64,8 mL/saat
60 dk Pompa Hızı

1 1. Toplam Doz Hesabı

72 mg

0,9 mg/kg × 80 kg = 72 mg (Tavan: 90 mg).

2 2. Ticari Flakon & Sulandırma

2 flakon (100 mg / 100 mL)

Actilyse 50 mg liyofilize toz + 50 mL çözücü flakon kendi steril suyuyla ÇALKALANMADAN sulandırılır (1 mg = 1 mL). ÖNCE FAZLA OLAN 28 mg (28 mL) çekilip ATILIR!

3 3. IV Bolus (%10 — 1 Dakikada)

7,2 mg = 7,2 mL

Toplam dozun %10'u enjektörle 1 dakika içinde IV bolus olarak verilir.

4 4. IV İnfüzyon (%90 — 60 Dakikada)

64,8 mg = 64,8 mL → 64,8 mL/saat

Kalan %90'lık hacim infüzyon/enjektör pompasıyla tam 60 dakikada verilir; bitince hat ölü boşluğu aynı hızda 20–30 mL %0,9 SF ile yıkanır.

Sulandırma & Mayi Uyumu

Kutudaki çift uçlu transfer kanülü ile çözücü su toz flakona aktarılır. Köpüklenme ve protein denatürasyonunu önlemek için KESİNLİKLE ÇALKALANMAZ; berraklaşana dek yavaşça döndürülür. Hesaplanan dozun üzerindeki fazla hacim infüzyon başlamadan önce flakondan çekilip atılır (kazara tam flakon verilmesini önler).

Uyumlu Mayiler: Sulandırılmış 1 mg/mL çözelti doğrudan verilir; ek seyreltme gerekirse YALNIZCA %0,9 NaCl (SF) kullanılır (en düşük konsantrasyon 0,2 mg/mL).
Kesinlikle Geçimsiz / Yasak: %5 Dekstroz ve enjeksiyonluk su ile EK SEYRELTME YAPILMAZ (bulanıklık ve protein çökmesi yapar). Aynı damar yolundan başka hiçbir ilaç (özellikle heparin) verilmez.
Neden toplam dozun %10'u 1 dakikada bolus verilir?
Plazmada hızla terapötik fibrinolitik düzeye ulaşmak için %10'luk kısım 1 dakikada verilir; yarı ömrü yalnızca 4–5 dakika olduğundan trombüs lizisini sürdürmek için kalan %90'lık kısım 60 dakikaya yayılır.
Neden 90 mg üzerinde doz artışı yapılmaz?
NINDS ve ECASS çalışmalarında >90 mg dozların ek rekanalizasyon sağlamadığı, buna karşın semptomatik intrakraniyal kanama riskini belirgin artırdığı gösterilmiştir.

Vital & Güvenlik Takibi

  • Kan basıncı hedefi infüzyon süresince ve ilk 24 saat < 180/105 mmHg tutulmalıdır.
  • TA ve nörolojik muayene (NIHSS): İlk 2 saat her 15 dakikada bir, sonraki 6 saat her 30 dakikada bir, 24. saate kadar saatlik.
  • İlk 24 saat kontrol beyin BT çekilene kadar antiagregan (ASA/klopidogrel) ve antikoagülan VERİLMEZ.
  • Gereksiz nazogastrik sonda, mesane kateteri ve arteriyel ponksiyondan kaçınılır.

Durdurma Kriterleri

  • Ani şiddetli baş ağrısı, yeni bulantı-kusma, bilinç gerilemesi veya NIHSS'te ≥4 puan artış → İnfüzyonu DERHAL DURDUR, acil kontrastsız beyin BT çek, tam kan/fibrinojen/PT-aPTT gönder.
  • Dudak, dil veya orofarenkste asimetrik şişlik (orolingual anjiyoödem, özellikle ACEİ kullananlarda) → İnfüzyonu durdur, havayolu güvenliği sağla.
  • Kontrol edilemeyen ciddi sistemik kanama.

Kritik Klinik Tuzaklar & Ölümcül Hatalar

  • Flakondaki fazla ilacı baştan çekip atmamak en sık doz aşımı nedenidir (örn. 2 flakon = 100 mg açılıp 72 mg yerine 100 mg gitmesi).
  • 60 dakikalık infüzyon bittiğinde infüzyon setinin ölü boşluğunda 15–20 mL ilaç kalır; hattı aynı hızda 20–30 mL %0,9 SF ile yıkamazsanız hasta eksik doz alır.
  • Tahmini kilo yerine yatak tartısı veya doğrulanmış ağırlık kullanılmalıdır; fazla tahmin İKK riskini artırır.