Parasetamol (Asetaminofen) Zehirlenmesi — N-Asetilsistein
Rumack-Matthew nomogramında tedavi sınırını aşan veya hepatotoksisite gelişen olgularda 110 kg tavan korumalı IV N-Asetilsistein (3 torba 21 saat) hazırlama rehberi.
1 1. Torba — 1. Saat Yükleme (150 mg/kg, Tavan Kilo 110 kg)
10500 mg (105 mL) + 200 mL %5 Dekstroz → 1 saatte (~305 mL/saat)300 mg/3 mL ampullerden 35 ampul (105 mL) çekilip 200 mL %5 Dekstroza eklenir.
2 2. Torba — Sonraki 4 Saat (50 mg/kg)
3500 mg (35 mL) + 500 mL %5 Dekstroz → 4 saatte (~134 mL/saat)12 ampul (35 mL) + 500 mL %5 Dekstroz içinde 4 saatte infüze edilir.
3 3. Torba — Sonraki 16 Saat (100 mg/kg)
7000 mg (70 mL) + 1000 mL %5 Dekstroz → 16 saatte (~67 mL/saat)21 saatlik toplam protokol için ~70 ampul Asist gerekir; 21. saat bitmeden AST/ALT, INR ve parasetamol düzeyi kontrol edilir.
Sulandırma & Mayi Uyumu
Her aşama için gereken ampul hacmi (mg / 100 = mL) hesaplanır; yüksek hacimli ampul eklenecekse taşmayı önlemek ve doğru hızı sağlamak için torbadan eşdeğer miktarda mayi çekilip NAC eklenebilir veya toplam hacim (mayi + NAC mL) süreye bölünerek pompa hızı ayarlanır.
1. saatte sık görülen kızarıklık/ürtiker neden gerçek alerji değildir?
Vital & Güvenlik Takibi
- 1. saat yükleme sırasında yüz kızarması, kaşıntı, ürtiker, bulantı ve bronkospazm (IgE dışı histamin salınımı) izlenir.
- 21 saatlik protokol bitmeden önce kontrol AST/ALT, INR, kreatinin ve parasetamol düzeyi görülür; transaminaz yüksekliği veya saptanabilir parasetamol sürüyorsa 3. torba hızından devam edilir.
Durdurma Kriterleri
- Ürtiker/flushing gelişirse: Tedaviyi TAMAMEN İPTAL ETMEYİN! İnfüzyonu geçici durdurun, IV antihistaminik (bronkospazm varsa salbutamol, hipotansiyon varsa İM adrenalin) verin; bulgular gerileyince 1. torbayı yarı hızda yeniden başlatın.
Kritik Klinik Tuzaklar & Ölümcül Hatalar
- Anafilaktoid kızarıklık oldu diye hayati antidotu tamamen kesip hastayı akut karaciğer yetmezliğine bırakmak!
- >110 kg hastada gerçek kiloyu kullanmak (110 kg tavanı aşılmaz).
- 40 kg altı çocuk/zayıf erişkinlerde standart erişkin dekstroz hacimlerini azaltmadan vermek dilüsyonel hiponatremiye ve nöbete yol açabilir.