ACİLTıp FOAMed
Sanal Hasta
Hasta-İlaç-Doz Senaryoları / Toksikoloji

Parasetamol (Asetaminofen) Zehirlenmesi — N-Asetilsistein

Rumack-Matthew nomogramında tedavi sınırını aşan veya hepatotoksisite gelişen olgularda 110 kg tavan korumalı IV N-Asetilsistein (3 torba 21 saat) hazırlama rehberi.

10500 mg (105 mL)
1. Torba (1 sa)
3500 mg (35 mL)
2. Torba (4 sa)
7000 mg (70 mL)
3. Torba (16 sa)

1 1. Torba — 1. Saat Yükleme (150 mg/kg, Tavan Kilo 110 kg)

10500 mg (105 mL) + 200 mL %5 Dekstroz → 1 saatte (~305 mL/saat)

300 mg/3 mL ampullerden 35 ampul (105 mL) çekilip 200 mL %5 Dekstroza eklenir.

2 2. Torba — Sonraki 4 Saat (50 mg/kg)

3500 mg (35 mL) + 500 mL %5 Dekstroz → 4 saatte (~134 mL/saat)

12 ampul (35 mL) + 500 mL %5 Dekstroz içinde 4 saatte infüze edilir.

3 3. Torba — Sonraki 16 Saat (100 mg/kg)

7000 mg (70 mL) + 1000 mL %5 Dekstroz → 16 saatte (~67 mL/saat)

21 saatlik toplam protokol için ~70 ampul Asist gerekir; 21. saat bitmeden AST/ALT, INR ve parasetamol düzeyi kontrol edilir.

Sulandırma & Mayi Uyumu

Her aşama için gereken ampul hacmi (mg / 100 = mL) hesaplanır; yüksek hacimli ampul eklenecekse taşmayı önlemek ve doğru hızı sağlamak için torbadan eşdeğer miktarda mayi çekilip NAC eklenebilir veya toplam hacim (mayi + NAC mL) süreye bölünerek pompa hızı ayarlanır.

Uyumlu Mayiler: %5 Dekstroz standart çözücüdür (1. torba 200 mL, 2. torba 500 mL, 3. torba 1000 mL). Hiponatremi riski olanlarda veya diyabetiklerde %0,9 NaCl (SF) de uyumludur.
Kesinlikle Geçimsiz / Yasak: Antibiyotikler ve diğer ilaçlarla aynı torba/hattan karıştırılmaz.
1. saatte sık görülen kızarıklık/ürtiker neden gerçek alerji değildir?
Yüksek başlangıç hızındaki NAC, bazofil ve mast hücrelerinden doğrudan doza/hıza bağımlı non-immünolojik histamin salınımı yapar; bu yüzden hız yavaşlatılıp antihistaminik verildiğinde tedavi güvenle tamamlanabilir (Alternatif 12 saatlik 2 torbalı SNAP rejimi: 100 mg/kg 2 saatte + 200 mg/kg 10 saatte bu reaksiyonu belirgin azaltır).

Vital & Güvenlik Takibi

  • 1. saat yükleme sırasında yüz kızarması, kaşıntı, ürtiker, bulantı ve bronkospazm (IgE dışı histamin salınımı) izlenir.
  • 21 saatlik protokol bitmeden önce kontrol AST/ALT, INR, kreatinin ve parasetamol düzeyi görülür; transaminaz yüksekliği veya saptanabilir parasetamol sürüyorsa 3. torba hızından devam edilir.

Durdurma Kriterleri

  • Ürtiker/flushing gelişirse: Tedaviyi TAMAMEN İPTAL ETMEYİN! İnfüzyonu geçici durdurun, IV antihistaminik (bronkospazm varsa salbutamol, hipotansiyon varsa İM adrenalin) verin; bulgular gerileyince 1. torbayı yarı hızda yeniden başlatın.

Kritik Klinik Tuzaklar & Ölümcül Hatalar

  • Anafilaktoid kızarıklık oldu diye hayati antidotu tamamen kesip hastayı akut karaciğer yetmezliğine bırakmak!
  • >110 kg hastada gerçek kiloyu kullanmak (110 kg tavanı aşılmaz).
  • 40 kg altı çocuk/zayıf erişkinlerde standart erişkin dekstroz hacimlerini azaltmadan vermek dilüsyonel hiponatremiye ve nöbete yol açabilir.