ACİLTıp FOAMed
Sanal Hasta
Hasta-İlaç-Doz Senaryoları / Resusitasyon

Majör Travma & Ciddi Kanama — Traneksamik Asit (TXA)

Yaralanmadan sonraki ilk 3 saat içinde kanamalı travma veya postpartum/ciddi kanamada CRASH-2 protokolü (1 g 10 dk yükleme + 1 g 8 saat idame) hazırlama şeması.

1000 mg (10 mL)
Yükleme (10 dk)
~660 mL/saat
10 dk Pompa Hızı
~63,8 mL/saat
8 sa İdame Hızı

1 1. Yükleme Dozu (İlk 3 Saat İçinde — 10 Dakikada)

1000 mg (4 ampul = 10 mL) + 100 mL %0,9 SF

10 dakikada gidecek şekilde pompa hızı ~660 mL/saat ayarlanır (hızlı IV puşe hipotansiyon yapar!).

2 2. İdame İnfüzyonu (8 Saatte)

1000 mg (10 mL) + 500 mL %0,9 SF → ~63,8 mL/saat

Yükleme biter bitmez ayrı damar yolundan (kan transfüzyonu setinden AYRI!) 8 saatlik idame başlatılır.

Sulandırma & Mayi Uyumu

Erişkinde 1000 mg (10 mL) çekilip 100 mL %0,9 SF torbasına eklenir ve 10 dakikada verilir (hızlı doğrudan IV puşe hipotansiyon yapar!). Çocukta (<12 yaş / <50 kg): Yükleme 15 mg/kg (tavan 1000 mg) 10 dakikada + idame 2 mg/kg/saat 8 saatte.

Uyumlu Mayiler: Yükleme: 100 mL %0,9 NaCl (SF) (veya %5 Dekstroz / Ringer Laktat) içinde 10 dakikada. İdame: 500 mL %0,9 NaCl içinde 8 saatte.
Kesinlikle Geçimsiz / Yasak: Tam kan veya eritrosit süspansiyonu giden aynı infüzyon setinden KARIŞTIRILARAK VERİLMEZ (ayrı damar yolu kullanılır!). Penisilinlerle geçimsizdir.
TXA neden ilk 3 saat içinde etkili iken 3 saatten sonra zararlı olabilir?
Travmanın erken evresinde aşırı doku plazminojen aktivatörü (tPA) salınımına bağlı hiperfibrinoliz baskındır; saatler ilerlediğinde PAI-1 artışıyla fibrinoliz kapanması (fibrinolytic shutdown) geliştiğinden geç TXA mikrovasküler trombozu artırabilir.

Vital & Güvenlik Takibi

  • 10 dakikalık yükleme sırasında kan basıncı izlenir (>100 mg/dk hızlı verilirse geçici hipotansiyon gelişir).
  • 10 dakikalık ilk torba biter bitmez unutulmaması için 8 saatlik 1 g idame torbası hemen takılır.

Durdurma Kriterleri

  • Akut tromboembolik olay veya anafilaksi gelişirse infüzyon durdurulur.

Kritik Klinik Tuzaklar & Ölümcül Hatalar

  • Yaralanmadan 5–6 saat sonra gelen travma hastasına gecikmiş TXA başlamak (CRASH-2 verisi >3 saatte zararlı olabileceğini göstermiştir).
  • Kan transfüzyonu giden Y-hattından doğrudan TXA göndermek.
  • 1 gram yüklemeyi yapıp 8 saatlik 1 gram idame infüzyonunu unutmak.