Majör Travma & Ciddi Kanama — Traneksamik Asit (TXA)
Yaralanmadan sonraki ilk 3 saat içinde kanamalı travma veya postpartum/ciddi kanamada CRASH-2 protokolü (1 g 10 dk yükleme + 1 g 8 saat idame) hazırlama şeması.
1 1. Yükleme Dozu (İlk 3 Saat İçinde — 10 Dakikada)
1000 mg (4 ampul = 10 mL) + 100 mL %0,9 SF10 dakikada gidecek şekilde pompa hızı ~660 mL/saat ayarlanır (hızlı IV puşe hipotansiyon yapar!).
2 2. İdame İnfüzyonu (8 Saatte)
1000 mg (10 mL) + 500 mL %0,9 SF → ~63,8 mL/saatYükleme biter bitmez ayrı damar yolundan (kan transfüzyonu setinden AYRI!) 8 saatlik idame başlatılır.
Sulandırma & Mayi Uyumu
Erişkinde 1000 mg (10 mL) çekilip 100 mL %0,9 SF torbasına eklenir ve 10 dakikada verilir (hızlı doğrudan IV puşe hipotansiyon yapar!). Çocukta (<12 yaş / <50 kg): Yükleme 15 mg/kg (tavan 1000 mg) 10 dakikada + idame 2 mg/kg/saat 8 saatte.
TXA neden ilk 3 saat içinde etkili iken 3 saatten sonra zararlı olabilir?
Vital & Güvenlik Takibi
- 10 dakikalık yükleme sırasında kan basıncı izlenir (>100 mg/dk hızlı verilirse geçici hipotansiyon gelişir).
- 10 dakikalık ilk torba biter bitmez unutulmaması için 8 saatlik 1 g idame torbası hemen takılır.
Durdurma Kriterleri
- Akut tromboembolik olay veya anafilaksi gelişirse infüzyon durdurulur.
Kritik Klinik Tuzaklar & Ölümcül Hatalar
- Yaralanmadan 5–6 saat sonra gelen travma hastasına gecikmiş TXA başlamak (CRASH-2 verisi >3 saatte zararlı olabileceğini göstermiştir).
- Kan transfüzyonu giden Y-hattından doğrudan TXA göndermek.
- 1 gram yüklemeyi yapıp 8 saatlik 1 gram idame infüzyonunu unutmak.