Nalokson (Naloxone)
Opioid intoksikasyonu (Solunum depresyonu, miyozis, stupor)
DOZAJ
Doz: 0.04 – 0.4 mg IV/IM (Apneik hastada 2 mg IV/IN)
Klinik İnci: Hedef hastayı tam uyandırmak değil, yeterli spontan solunumu (dakikada ≥10-12 soluk) sağlamaktır. Hızlı yüksek doz akut yoksunluk fırtınasına yol açar.
N-Asetilsistein (NAC)
Parasetamol (Asetaminofen) zehirlenmesi
DOZAJ
Doz: 21 saatlik IV protokol: Yükleme 150 mg/kg (60 dk) -> 50 mg/kg (4 saat) -> 100 mg/kg (16 saat)
Klinik İnci: Alımdan sonraki ilk 8 saatte başlandığında hepatotoksisiteyi neredeyse %100 önler. Rumack-Matthew nomogramı kullanın.
Sodyum Bikarbonat (%8.4 NaHCO₃)
Trisiklik Antidepresan (TCA) intoksikasyonu, Geniş QRS (>100 ms), Salisilat zehirlenmesi idrar alkalinizasyonu
DOZAJ
Doz: 1 – 2 mEq/kg IV bolus (genellikle 1-2 ampul %8.4), gerekirse tekrarlanır. Hedef arter pH: 7.50 – 7.55.
Klinik İnci: TCA zehirlenmesinde aVR derivasyonunda R dalgası ≥3 mm veya R/S > 0.7 olması nöbet ve ventriküler aritmi habercisidir; derhal bikarbonat endikedir.
Lipid Emülsiyon (%20 Intralipid)
Lokal anestezik sistemik toksisitesi (LAST), lipofilik kardiyotoksik ilaç aşırı dozu (B-bloker, KKB, Bupropion)
DOZAJ
Doz: 1.5 mL/kg %20 Lipid IV bolus (1 dk içinde) -> 0.25 mL/kg/dk infüzyon.
Klinik İnci: Refrakter kardiyak arrest durumunda "Lipid Sink" teorisiyle toksini kandan temizler; resüsitasyonda hayat kurtarıcıdır.
Glukagon
Beta-bloker ve Kalsiyum Kanal Blokeri intoksikasyonu
DOZAJ
Doz: 3 – 5 mg IV puşe (5 dakikada), yanıt varsa 2 – 5 mg/saat infüzyon.
Klinik İnci: Miyositlerde beta reseptörlerinden bağımsız olarak cAMP düzeyini artırarak inotropik etki sağlar. Bulantı-kusma sık görülür.
Fomepizol / Etanol
Metanol ve Etilen Glikol (Toksik Alkol) Zehirlenmesi
DOZAJ
Doz: Fomepizol: 15 mg/kg IV yükleme (30 dk) -> 12 saatte bir 10 mg/kg. Etanol: %10 IV solüsyondan 8-10 mL/kg yükleme (hedef kan etanolü 100-150 mg/dL).
Klinik İnci: Alkol dehidrogenaz (ADH) enzimini bloke ederek toksik metabolitlerin (formik asit / glioksilat) oluşmasını önler. Görme kaybı ve kalıcı böbrek hasarını engeller.
Atropin & Pralidoksim (PAM)
Organofosfat ve Karbamat İnsektisit Zehirlenmesi (Kolinerjik Toxidrome)
DOZAJ
Doz: Atropin: 2 – 4 mg IV bolus, akciğer sesleri kuruyana kadar her 3-5 dakikada bir doz ikiye katlanarak tekrarlanır (Atropinizasyon). PAM: 1 – 2 g IV (30 dk).
Klinik İnci: Atropinizasyonun ana hedefi bronkore ve bronkospazmın çözülmesidir (kuru akciğer sesleri, KH > 80, SKB > 90). Taşikardi veya midriyazis atropini durdurma kriteri DEĞİLDİR!
Hidroksokobalamin (Cyanokit)
Siyanür Zehirlenmesi (Kapalı alan yangın dumanı inhalasyonu, laktat > 8-10 mmol/L)
DOZAJ
Doz: Erişkinde 5 g IV infüzyon (15 dakikada), gerekirse ikinci doz 5 g tekrarlanır.
Klinik İnci: Siyanürle birleşerek zararsız siyanokobalamine (B12 vitamini) dönüşür. İdrarı ve cildi kırmızı/bordo renge boyar; hemodinamik instabilite yapmaz.