61 yaşında erkek hasta, yarım saattir süren sıkıştırıcı göğüs ağrısı nedeniyle triyajda kayıt beklerken aniden yere yığıldı. Triyaj hemşiresi yanıtsız ve solunumu olmayan hastada hemen göğüs kompresyonuna başladı ve resüsitasyon ekibini çağırdı. Hipertansiyon ve sigara öyküsü var, düzenli ilaç kullanımı bilinmiyor.
FİZİK MUAYENE
Siyanotik, pupiller orta genişlikte. Belirgin travma bulgusu yok. Göğüs kafesi simetrik, ventilasyonla iki taraflı göğüs hareketi var. Boyun venleri düz, trakea orta hatta.
LABORATUVAR, KAN GAZI & TETKİKLER
Ritim: Üç ardışık şoka rağmen süren ventriküler fibrilasyon. Kompresyon sırasında alınan kan gazı: pH: 7.08, laktat: 7.2 mmol/L, K: 4.2 mEq/L, Hb: 14.1 g/dL, glukoz: 186 mg/dL. Yatak başı POCUS (kompresyon duraklamasında 10 saniyeyi geçmeden): Perikardiyal efüzyon yok. Beşinci şok sonrası dönüş: Organize ritim ve palpe edilen nabız; ROSC sonrası 12 derivasyonlu EKG'de V1-V5'te ST yükselmesi.
KLİNİK KARAR NOKTASI
Siz olsanız bu aşamada nasıl yönetirdiniz?
SORU: Şoklanabilir ritimde adrenalin ve amiodaron hangi şoktan sonra, hangi dozda verilir? Üç şoka rağmen süren VF'de ekip hangi teknik ve klinik başlıkları gözden geçirmelidir? ROSC sağlandıktan sonra bu hastada öncelikli hedefler nelerdir?
KANITA DAYALI ÇÖZÜM
Vakanın kesin tanısı ve adım adım yönetimi
VAKA ÇÖZÜMÜ & ACİL YÖNETİM:
1. TANI: Tanıklı, hastane içi kardiyak arrest; başlangıç ritmi ventriküler fibrilasyon. Öncesinde iskemik nitelikte göğüs ağrısı olması ve ROSC sonrası anterior ST yükselmesi, nedenin büyük olasılıkla akut koroner tıkanma olduğunu düşündürür. Normal potasyum ve POCUS'ta tamponad olmaması diğer bazı geri döndürülebilir nedenleri uzaklaştırır.
2. TEMEL ALGORİTMA: Yüksek kaliteli göğüs kompresyonları kesintisiz sürdürülür; şok öncesi ve sonrası duraklamalar mümkün olan en kısa sürede tutulur. Defibrilatör şarj edilirken kompresyon devam eder. Enerji cihaz üreticisinin önerisine göre seçilir; ilk şoka yanıt alınamazsa sonraki şoklarda enerji artırılabilir. Her şoktan hemen sonra ritim kontrolü beklemeden 2 dakika KPR'ye dönülür.
3. İLAÇ ZAMANLAMASI (ERC/AHA): Şoklanabilir ritimde üçüncü şoktan sonra adrenalin 1 mg IV/IO verilir ve ardından her 3-5 dakikada bir tekrarlanır. Aynı zamanda, üçüncü şoktan sonra amiodaron 300 mg IV/IO bolus yapılır; beşinci şoktan sonra 150 mg ek doz düşünülür. Amiodaron yoksa lidokain alternatiftir (AHA: 1-1.5 mg/kg). İlaçlar kompresyonu kesmeden, her dozdan sonra serum fizyolojik ile yıkanarak uygulanır.
4. ŞOKA DİRENÇLİ VF'DE KONTROL LİSTESİ: Pedlerin doğru yerleşimi ve cilde tam teması kontrol edilir; kıllı veya ıslak göğüste temas bozulabilir. Anterolateral yerleşimle sonuç alınamıyorsa anteroposterior yerleşime geçmek (vektör değişikliği) düşünülebilir; bazı güncel çalışmalar vektör değişikliği ve deneyimli merkezlerde ardışık çift defibrilasyonun yararını desteklemektedir, uygulama kurum protokolüne göre yapılır. Geri döndürülebilir nedenler (4H-4T: hipoksi, hipovolemi, hipo/hiperkalemi ve metabolik nedenler, hipotermi; tromboz, tamponad, toksinler, tansiyon pnömotoraksı) sistematik olarak gözden geçirilir. Koroner tromboz düşünülen ve uygun seçilmiş hastalarda, merkezin olanaklarına göre mekanik KPR eşliğinde acil koroner anjiyografi veya ekstrakorporeal KPR seçenekleri erken dönemde konuşulmalıdır.
5. ROSC SONRASI BAKIM: Hemen 12 derivasyonlu EKG çekilir; bu hastada ST yükselmesi olduğu için acil koroner anjiyografi için kardiyoloji ile iletişime geçilir. Oksijen satürasyonu %94-98 aralığında tutulur, hiperoksiden ve hipoksiden kaçınılır. Normokapni hedeflenir. Hipotansiyondan kaçınılır; ERC önerisine göre ortalama arter basıncı en az 65 mmHg olacak şekilde sıvı ve gerekirse vazopressör kullanılır. Kan şekeri izlenir, nöbet yönünden dikkatli olunur ve ateş önlenerek sıcaklık kontrolü sağlanır.
6. EKİP DİNAMİĞİ: Tek bir ekip lideri, kompresyon yapanların yaklaşık her 2 dakikada değiştirilmesi, ilaç ve şok zamanlarının yüksek sesle kaydedilmesi ve her ritim kontrolünde kısa bir 4H-4T değerlendirmesi şoka dirençli VF yönetiminde en az ilaçlar kadar önemlidir.
DOZLARI UYGULAMADAN ÖNCE GÜNCEL KILAVUZ VE KURUM PROTOKOLÜ İLE DOĞRULAYIN.
Anlık Klinik Arama
Klinik kılavuz (guideline), skor, ilaç dozu, EKG trasesi veya protokol aramak için yazmaya başlayın.