78 yaşında kadın hasta, mutfakta yemek yaparken aniden bayılıp yere düşmesi üzerine kızı tarafından getiriliyor. Son bir haftadır halsizlik ve merdiven çıkarken baş dönmesi tarif ediyor. Hipertansiyon için amlodipin, AF öyküsü yok; yakın zamanda yeni ilaç başlanmamış. Göğüs ağrısı yok. Başvuru sırasında bir kez daha kısa süreli bilinç bulanıklığı oluyor.
FİZİK MUAYENE
Soluk, soğuk terli, uykuya meyilli. Boyun venlerinde aralıklı 'top dalgası' (cannon a) izleniyor. Kalp sesleri bradikardik, sistolik üfürüm yok. Akciğer bazallerinde ince raller. Sağ kaşta 2 cm'lik yüzeysel laserasyon var; nörolojik muayenede lateralizasyon yok.
LABORATUVAR, KAN GAZI & TETKİKLER
EKG: P dalgaları 88/dk, QRS kompleksleri 32/dk ve P dalgalarından bağımsız; QRS 150 ms, sol dal bloğu morfolojisinde (ventriküler kaçış ritmi). ST elevasyonu yok. Venöz kan gazı: pH 7.33, laktat 3.6 mmol/L, K+ 4.6 mmol/L. Troponin ve TSH gönderildi. Atropin 1 mg IV iki kez verildi; kalp hızında değişiklik olmadı.
KLİNİK KARAR NOKTASI
Siz olsanız bu aşamada nasıl yönetirdiniz?
SORU: Ritim nedir ve atropin neden etkisiz kalmıştır? Bir sonraki basamak nedir ve hangi kronotropik ilaçlar kullanılabilir? Transkutan pacing nasıl ayarlanır ve yakalama nasıl doğrulanır? Hangi geri döndürülebilir nedenler araştırılmalıdır? Hasta nereye ve ne zaman yönlendirilmelidir?
KANITA DAYALI ÇÖZÜM
Vakanın kesin tanısı ve adım adım yönetimi
VAKA ÇÖZÜMÜ & ACİL YÖNETİM:
1. TANI: P dalgaları ile QRS kompleksleri arasında ilişki yoktur, atriyal hız ventriküler hızdan yüksektir: 3. derece (tam) AV blok. Geniş QRS'li, 32/dk'lık kaçış ritmi bloğun His altı (infranodal) düzeyde olduğunu düşündürür. Hipotansiyon, bilinç bozukluğu ve akciğer konjesyonu instabilite bulgularıdır.
2. ATROPİN NEDEN ETKİSİZ? Atropin AV düğüm iletimini vagal etkiyi kaldırarak hızlandırır. İnfranodal blokta (geniş QRS'li kaçış, Mobitz II) iletim sorunu düğümün altında olduğundan atropin genellikle etkisizdir. Bu hastada atropin denemesi kabul edilebilir ancak pacing hazırlığını geciktirmemelidir.
3. KRONOTROPİK İNFÜZYON: Pacing hazırlanırken adrenalin infüzyonu 2–10 mcg/dk veya dopamin 5–20 mcg/kg/dk ile kalp hızı ve kan basıncı desteklenir. ERC alternatif olarak izoprenalini (5 mcg/dk) önerir.
4. TRANSKUTAN PACING: Pedler ön-arka (sol göğüs önü ve sol skapula altı) yerleştirilir. Demand modunda hız 60–70/dk seçilir; akım, her spike'ı geniş bir QRS ve T dalgasının izlediği elektriksel yakalama görülene dek artırılır ve güvenlik için bu eşiğin 5–10 mA üzerine ayarlanır. Mekanik yakalama mutlaka femoral nabız (karotis değil; kas kasılması yanıltır) veya POCUS ile kalp duvar hareketi görülerek doğrulanır. Pacing ağrılıdır: düşük doz opioid ve gerekirse ketamin ile analjezi-sedasyon verilir.
5. NEDEN ARAŞTIRMASI: Hiperkalemi, ilaç toksisitesi (beta-bloker, verapamil/diltiazem, digoksin), inferior/anterior MI, hipotiroidi ve hipotermi araştırılır. Amlodipin dihidropiridin grubundadır ve AV iletimi belirgin etkilemez. Bu yaş grubunda en sık neden iletim sisteminin dejeneratif (idiyopatik fibrozis) hastalığıdır.
6. YÖNLENDİRME: Kalıcı olmayan bir neden bulunmazsa kardiyoloji ile transvenöz geçici pacing ve kalıcı pacemaker planlanır; hasta koroner/kardiyak yoğun bakımda izlenir. Senkopa bağlı düşmede yaralanmalar atlanmamalıdır: kaştaki laserasyon onarılır; hasta 65 yaş üzerinde olduğundan Kanada BT Kuralı'na göre beyin BT endikedir.
7. AKILDA KALSIN: Geniş QRS'li tam AV blokta atropin bir 'deneme', pacing ise asıl tedavidir. Monitördeki pacing artefaktı yakalama kanıtı değildir; nabzı elinizle hissetmeden yakalandı demeyin.
DOZLARI UYGULAMADAN ÖNCE GÜNCEL KILAVUZ VE KURUM PROTOKOLÜ İLE DOĞRULAYIN.
Anlık Klinik Arama
Klinik kılavuz (guideline), skor, ilaç dozu, EKG trasesi veya protokol aramak için yazmaya başlayın.