ACİLTıp FOAMed
Sanal Hasta
Tüm Guidelines / 1. Göğüs Ağrısı ve Akut Koroner Sendrom
KATEGORİ 1 Göğüs Ağrısı ve Akut Koroner Sendrom ESC 2021 (2023 Güncelleme) • AHA/ACC/HFSA 2022 SON KONTROL: 2026-11

Akut Kalp Yetmezliği, Kardiyojenik Pulmoner Ödem ve Kardiyojenik Şok Kılavuzu

Sıcak/Soğuk – Islak/Kuru Profil, NİV/CPAP, IV Diüretik, Nitrat ve Kardiyojenik Şokta İnotrop/Vazopressör

Akut dispne ile gelen hastada kalp yetmezliğinin natriüretik peptid ve POCUS ile hızlı doğrulanması, tetikleyicilerin (AKS, aritmi, hipertansif acil, mekanik neden, PE, enfeksiyon) aranması, hemodinamik profile göre diüretik/vazodilatör seçimi, NİV endikasyonları ve kardiyojenik şokta vazopressör-inotrop yaklaşımı.

İLK DEĞERLENDİRME & KRİTİK ÖNCELİKLER

Yatak Başı İlk Yaklaşım Adımları

  1. Oturur pozisyon, SpO₂ <%90 ise oksijen (rutin oksijen verilmez; hiperoksi zararlıdır), monitörizasyon, 12 derivasyonlu EKG ve damar yolu. STEMI/OMI ve hızlı/yavaş aritmi ilk 10 dakikada dışlanmalıdır.
  2. Yatak başı USG: akciğerde yaygın B-çizgileri, VCI pletorası, LV fonksiyonu, perikardiyal efüzyon ve sağ ventrikül yüklenmesi. BNP <100 pg/mL veya NT-proBNP <300 pg/mL akut kalp yetmezliğini büyük ölçüde dışlar (obezitede eşikler düşük olabilir).
  3. Solunum sayısı >25/dk veya SpO₂ <%90 ise erken CPAP (5–10 cmH₂O) veya BiPAP başlayın; NİV entübasyon ihtiyacını azaltır. Bilinç bozukluğu, hemodinamik instabilite veya NİV'e yanıtsızlıkta entübasyonu geciktirmeyin.

Tanı, Risk Sınıflaması ve Klinik Karar Algoritması

1. Hemodinamik Profil ve Hızlı Tetikleyici Taraması (CHAMP)

  • Profil: Sıcak-ıslak (en sık; konjesyon, perfüzyon korunmuş), soğuk-ıslak (düşük debi + konjesyon; mortalite yüksek), sıcak-kuru ve soğuk-kuru.
  • Tetikleyiciler (CHAMP): Akut koroner sendrom, Hipertansif acil, Aritmi/bradiaritmi, Mekanik neden (akut MY, papiller kas rüptürü, VSD, aort diseksiyonu, tamponad) ve Pulmoner emboli. Ek olarak enfeksiyon, anemi, böbrek yetmezliği, ilaç/diyet uyumsuzluğu, NSAİİ ve tiroid hastalığı.
  • Kardiyojenik Şok: SKB <90 mmHg (veya vazopressör ihtiyacı) + hipoperfüzyon bulguları (soğuk ekstremite, oligüri, bilinç değişikliği, laktat >2 mmol/L). Hemen kardiyoloji ve gerekirse mekanik dolaşım desteği merkezi ile görüşün.

2. Tedavi Basamakları (ESC 2021)

  • IV Loop Diüretik: Yeni başlangıçta Furosemid 20–40 mg IV; kronik oral diüretik kullanıyorsa günlük oral dozun 1–2 katı IV. Yanıt değerlendirmesi: 2. saatte spot idrar sodyumu >50–70 mmol/L ve ilk 6 saatte idrar çıkışı >100–150 mL/saat; yetersizse doz ikiye katlanır.
  • IV Nitrogliserin: SKB >110 mmHg olan konjesyonlu hastada 10–20 mcg/dk ile başlanıp 3–5 dakikada bir 5–10 mcg/dk artırılır (üst sınır yaklaşık 200 mcg/dk); SKB <90 mmHg, ağır aort stenozu ve PDE-5 inhibitörü kullanımında verilmez.
  • Kardiyojenik Şok: Birinci basamak vazopressör Noradrenalin (dopamin aritmi ve mortalite nedeniyle önerilmez); düşük debi sürerse Dobutamin 2–20 mcg/kg/dk eklenir. Altta yatan neden (STEMI/OMI → acil revaskülarizasyon) tedavi edilmeden hemodinamik düzelme beklenmez.

Tedavi ve Yönetim İlkeleri

KLİNİK UYGULAMA

Rutin Morfin, Agresif Sıvı ve Yanlış İlaç Seçimi Uyarıları

Rutin opioid kullanımı solunum depresyonu, NİV ihtiyacı ve kötü sonlanımla ilişkilidir; ESC 2021'e göre rutin önerilmez. Dekompanse hastada IV sıvı yüklemesi, kalsiyum kanal blokerleri (diltiazem/verapamil: düşük EF'de) ve konjesyon varken beta-bloker bolusu kaçınılacak hatalardır; ancak mevcut kronik beta-blokör tedavisi şok yoksa genellikle kesilmez.

KLİNİK UYGULAMA

Taburculuk ve Başlangıç Tedavi Optimizasyonu

Taburculuk öncesi euvolemi sağlanmalı, oral diüretik dozu belirlenmeli ve 4 ana ilaç sınıfı (ARNI/ACE-i/ARB, beta-bloker, MRA, SGLT2 inhibitörü) kardiyoloji ile planlanmalıdır; ilk 7–14 gün içinde poliklinik kontrolü sağlanmalıdır.

KIRMIZI BAYRAKLAR & KLİNİK TUZAKLAR
  • Dikkat: Akut dispne ve hipotansiyonla gelen hastada kalp yetmezliği tanısı koymadan önce PE, tamponad, aort diseksiyonu ve masif AKS dışlanmalıdır; yanlış tanıyla verilen nitrat/diüretik hipotansiyonu derinleştirir.
  • Dikkat: Kardiyojenik şokta büyük hacimli sıvı bolusu, düşük EF'de kalsiyum kanal blokerleri ve yüksek doz beta-bloker verilmesi kardiyak debiyi çökertebilir.
YEREL PROTOKOL & HASTANE İŞLEYİŞİ AYRIMI

Koroner yoğun bakım, kateterizasyon laboratuvarı ve mekanik dolaşım desteği (IABP/Impella/ECMO) merkezine sevk ve transfer kriterleri kurum protokolüne göre yürütülür.

Kılavuz Kaynakçası ve Referanslar
DOĞRULANMIŞ KAYNAKLAR
  1. ESC 2021 (2023 Focused Update): 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure (McDonagh TA et al., Eur Heart J 2021) & 2023 Focused Update (McDonagh TA et al., Eur Heart J 2023).
  2. AHA/ACC/HFSA 2022: 2022 AHA/ACC/HFSA Guideline for the Management of Heart Failure (Heidenreich PA et al., Circulation 2022).