Bradikardi, AV Bloklar ve Acil Pacing Kılavuzu
İnstabilite Bulguları, Atropin, Kronotrop İnfüzyonlar, Transkutan/Transvenöz Pacing ve Geri Döndürülebilir Nedenler
Semptomatik bradikardide önce instabilite ve asistoli riski değerlendirilir; atropin, adrenalin/dopamin infüzyonu ve pacing basamakları uygulanırken hiperkalemi, ilaç toksisitesi ve inferior MI gibi geri döndürülebilir nedenler eş zamanlı tedavi edilir.
Yatak Başı İlk Yaklaşım Adımları
- Monitör, defibrilatör pedleri (pacing hazır), damar yolu, 12 derivasyonlu EKG; ritmi tanımlayın (sinüs bradikardisi, 1., 2. derece Mobitz I/II, 3. derece AV blok, junctional/ventriküler kaçış).
- İnstabilite bulgularını arayın: şok (hipotansiyon, soğuk-soluk cilt, bilinç bozukluğu), senkop, miyokard iskemisi, akut kalp yetmezliği.
- Hemen bakılacaklar: potasyum (venöz kan gazı), kan şekeri, troponin, ilaç öyküsü (beta-bloker, KKB, digoksin, amiodaron, ivabradin, klonidin) ve inferior/posterior STEMI bulguları.
Tanı, Risk Sınıflaması ve Klinik Karar Algoritması
1. Asistoli Riski Yüksek Ritimler
- Mobitz tip II AV blok, geniş QRS'li kaçış ritmiyle 3. derece AV blok, yakın zamanda asistoli öyküsü ve 3 saniyeyi aşan ventriküler duraklama asistoli riskini artırır; hasta stabil görünse bile pacing hazırlığı yapılır.
- İnferior MI'da görülen dar QRS'li AV blok (nodal düzey) çoğunlukla geçicidir ve atropine yanıt verir; anterior MI'da gelişen geniş QRS'li blok (infranodal) kötü prognozludur ve pacing gerektirir.
- Atropin infranodal bloklarda (geniş QRS'li Mobitz II/3. derece) genellikle etkisizdir; kalp nakli hastasında paradoksal blok yapabileceğinden kullanılmaz.
2. Geri Döndürülebilir Nedenler
- Hiperkalemi: Sivri T, geniş QRS ve bradikardi; özellikle AV nod blokeri kullanan böbrek yetmezlikli hastada BRASH sendromunu (Bradikardi, Böbrek yetmezliği, AV nod blokajı, Şok, Hiperkalemi) düşünün.
- İlaç toksisitesi: Beta-bloker, kalsiyum kanal blokeri (diltiazem/verapamil), digoksin; klonidin ve opioidler de bradikardi yapar.
- Diğer: İnferior/posterior MI, hipotermi, hipotiroidi, kafa içi basınç artışı (Cushing yanıtı), hipoksi, vazovagal tepki ve Lyme karditi.
Tedavi ve Yönetim İlkeleri
Atropin ve Kronotrop İnfüzyonlar
İnstabil bradikardide atropin IV (AHA: 1 mg, ERC: 0,5 mg), 3–5 dakikada bir tekrarlanır, toplam en çok 3 mg. Yanıt yoksa adrenalin infüzyonu 2–10 mcg/dk veya dopamin 5–20 mcg/kg/dk titre edilir; ERC alternatif olarak izoprenalin 5 mcg/dk önerir.
Transkutan ve Transvenöz Pacing
İlaçlara yanıtsız instabil hastada transkutan pacing: ön-arka ped yerleşimi, hız 60–70/dk, elektriksel yakalama görülene dek akımı artırıp 5–10 mA üstüne ayarlayın. Mekanik yakalamayı femoral nabız veya POCUS ile doğrulayın (monitördeki artefakt yanıltıcıdır). Analjezi ve sedasyon (ör. düşük doz fentanil, ketamin) verin; kalıcı ihtiyaçta kardiyoloji ile transvenöz pacing planlayın.
Nedene Yönelik Tedavi
Hiperkalemide kalsiyum (kalsiyum glukonat %10 30 mL veya kalsiyum klorür %10 10 mL IV) ve potasyum düşürücü tedavi; beta-bloker/KKB toksisitesinde kalsiyum, yüksek doz insülin-öglisemi tedavisi ve glukagon; digoksin toksisitesinde digoksine özgü Fab; STEMI'de acil reperfüzyon.
- Dikkat: Geniş QRS'li kaçış ritmi olan 3. derece AV blokta atropine güvenip pacing hazırlığını geciktirmek ani asistoliye yol açabilir.
- Dikkat: Monitörde pacing spike'ı sonrası geniş kompleks görmek yakalama kanıtı değildir; nabızla doğrulanmayan pacing etkisizdir.
- Dikkat: Bradikardik hastada potasyumu ve ilaç öyküsünü sormadan tedaviye geçmek, kalsiyum veya antidotla düzelecek tabloyu gözden kaçırır.
Transvenöz pacing yapılabilecek birim, kardiyoloji nöbet zinciri ve sevk süreçleri kurum olanaklarına göre belirlenir; pacing özellikli defibrilatörün yeri ve pedlerin stok durumu her vardiyada kontrol edilmelidir.
- ERC 2021: European Resuscitation Council Guidelines 2021: Adult Advanced Life Support (Soar J et al., Resuscitation 2021) — Bradikardi algoritması.
- AHA 2025: 2025 American Heart Association Guidelines for CPR and Emergency Cardiovascular Care: Adult Advanced Life Support.
- ESC 2021: 2021 ESC Guidelines on Cardiac Pacing and Cardiac Resynchronization Therapy (Glikson M et al., Eur Heart J 2021).