ACİLTıp FOAMed
Sanal Hasta
GUIDELINES 11 ANA KATEGORİ ESC • AHA/ASA • ERC • SSC • ATLS • GINA/GOLD TAM KAYNAKÇALI

Acil Tıp Klinik Kılavuzları (Guidelines)

Uluslararası ve ulusal güncel kılavuzların yatak başı karar özetleri. Her kılavuzda birincil kaynaklar açıkça belirtilmiş; ilgili EKG içerikleri, klinik skorlar (HEART, TIMI, NIHSS, Wells) ve Hasta-İlaç-Doz hazırlama şemaları doğrudan birbirine bağlanmıştır.

6. Solunum Acilleri — Kılavuz Rehberleri

Filtreyi Temizle
6. Solunum Acilleri GINA 2024 • GOLD 2024 • ERS/ATS NIV

Akut Astım, KOAH Alevlenmesi ve Noninvaziv / İnvaziv Solunum Desteği Kılavuzu

Akut astım atağı ve KOAH alevlenmesinde hedef SpO₂, inhale bronkodilatör ve sistemik kortikosteroid dozları, ağır astımda IV Magnezyum Sülfat, hiperkapnik solunum yetmezliğinde BiPAP titrasyonu ve obstrüktif akciğer hastalığında mekanik ventilasyon ayarları.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • GINA 2024: Global Initiative for Asthma (GINA): Global Strategy for Asthma Management and Prevention (2024 Update).
  • GOLD 2024 & ERS/ATS: Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease (GOLD 2024 Report) & ERS/ATS Clinical Practice Guidelines on Noninvasive Ventilation.
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
6. Solunum Acilleri ESC PE • BTS 2023 • ACEP PE

Akut Pulmoner Emboli (PE) ve Pnömotoraks Yönetim Kılavuzu

Akut pulmoner emboli şüphesinde klinik olasılık skorları (Wells, PERC), yaşa uyarlı D-dimer eşiği, yüksek riskli (masif) PE'de yatak başı EKO ve Alteplaz trombolizi; tansiyon pnömotoraks acil dekompresyonu ve spontan pnömotoraksta güncel konservatif/girişimsel yaklaşım.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • ESC / ERS PE: ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (Konstantinides SV et al., Eur Heart J).
  • BTS 2023: British Thoracic Society Guideline for Pleural Disease (Roberts ME et al., Thorax 2023).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
6. Solunum Acilleri IDSA/ATS 2019 / ERS-ESICM 2023 / ATS 2025

Toplum Kökenli Pnömoni (TKP): Tanı, Şiddet Değerlendirmesi ve Ampirik Tedavi Kılavuzu

Toplum kökenli pnömonide yatış yeri klinik değerlendirme ve skorlarla belirlenir; ağır TKP'de beta-laktam + makrolid kombinasyonu, erken antibiyotik ve uygun hastada hidrokortizon önerilir. MRSA/Pseudomonas kapsamı yalnız risk faktörü varlığında eklenir.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • IDSA/ATS 2019: Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia: An Official Clinical Practice Guideline of the ATS and IDSA (Metlay JP et al., Am J Respir Crit Care Med 2019).
  • ERS/ESICM/ESCMID/ALAT 2023: Guidelines for the Management of Severe Community-Acquired Pneumonia (Martin-Loeches I et al., Intensive Care Med 2023).
  • ATS 2025: Systemic Corticosteroids for the Treatment of Severe Community-Acquired Pneumonia: An Official ATS Clinical Practice Guideline (Am J Respir Crit Care Med 2025).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
6. Solunum Acilleri ESICM 2023 ARDS • ERS HFNC 2022 • CHEST Hemoptizi

Hipoksemik Solunum Yetmezliği (HFNC / ROX İndeksi), ARDS ve Masif Hemoptizi Kılavuzu

Akut hipoksemik solunum yetmezliğinde Yüksek Akımlı Nazal Oksijen (HFNC) endikasyonları, başlangıç ayarları ve entübasyon gecikmesini önleyen ROX indeksi; ARDS'de akciğer koruyucu ventilasyon ve prone pozisyonu; yaşamı tehdit eden masif hemoptizide boğulmayı önleyen pozisyon, tek akciğer entübasyonu, TXA ve bronşiyal arter embolizasyonu.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • ESICM 2023 ARDS & ERS 2022 HFNC: ESICM guidelines on acute respiratory distress syndrome (Grasselli G et al., Intensive Care Med 2023) & ERS Clinical Practice Guidelines: High-flow nasal cannula in acute respiratory failure (Oczkowski S et al., Eur Respir J 2022).
  • ROX Index & Masif Hemoptizi: An index combining respiratory rate and oxygenation to predict outcome of nasal high-flow therapy (Roca O et al., Am J Respir Crit Care Med 2019) & Evaluation and Management of Life-Threatening Hemoptysis.
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
KATEGORİ HARİTASI 11 KLİNİK DİZİN

Klinik Kılavuz Kategorileri ve Alt Başlık Kapsamı

Acil serviste en kritik karar anlarını kapsayan 11 ana kategori ve her kategorinin altındaki modüler kılavuz başlıkları:

KATEGORİ 1

Göğüs Ağrısı ve Akut Koroner Sendrom

STEMI/NSTEMI, OMI paradigması, reperfüzyon ve antitrombotik kararları, akut kalp yetmezliği, aort diseksiyonu, senkop ve hipertansif aciller; EKG atlası ve HEART/TIMI skorlarıyla entegre.

  • STEMI & OMI Eşdeğerleri Tanı ve Reperfüzyon (Primer PKG vs. Fibrinoliz)
  • Akut Göğüs Ağrısı, NSTE-AKS Risk Sınıflaması (HEART/TIMI) ve Antitrombotik Yaklaşım
  • Akut Kalp Yetmezliği / Pulmoner Ödem ve Kardiyojenik Şok
  • Akut Aort Sendromu ve Aort Diseksiyonu: Tanı ve Anti-İmpuls Tedavi
  • Senkop Risk Sınıflaması ve Hipertansif Acil Durumlar
KATEGORİ 2

İnme ve Nörolojik Aciller

Akut iskemik inme, beyin kanaması, IV tromboliz ve trombektomiye yönlendirme, status epileptikus, akut vertigo (HINTS), TİA, akut baş ağrısı ve spinal kord basısı yönetimi.

  • Akut İskemik İnme: IV Tromboliz (0–4,5 sa) ve Mekanik Trombektomiye (0–24 sa) Yönlendirme
  • Spontan Beyin Kanaması (İKK ve SAK): Kan Basıncı, KİBAS ve Antikoagülan Reversal
  • Akut Nöbet ve Konvülzif Status Epileptikus Yönetimi (0–5–20–40 dk Basamakları)
  • Akut Baş Dönmesi ve Vertigo: HINTS ile Posterior Dolaşım İnmesini Ayırma
  • Geçici İskemik Atak (TİA), Akut Baş Ağrısı Kırmızı Bayrakları ve Omurilik Basısı
KATEGORİ 3

Sepsis ve Septik Şok

Sepsis tanısı, Saat-1 demeti, ampirik antibiyotik, hemodinamik resüsitasyon, ayrışmamış şok (RUSH POCUS), ürosepsis ve febril nötropeni; yerel antibiyogram ayrımı net tutularak.

  • Sepsis Tanısı, İlk Değerlendirme, Saat-1 Paketi ve Yerel Antibiyogram Ayrımı
  • Septik Şokta Hemodinamik Yaklaşım: Dengeli Kristaloid, Kapiller Dolum ve Vazopressörler
  • Ayrışmamış Şok: Şok Tiplerinin Ayrımı, RUSH POCUS ve İlk Saat Hemodinamik Yönetim
  • Ürosepsis / Obstrüktif Piyelonefrit, Febril Nötropeni ve Toksik Şok Sendromu
KATEGORİ 4

Travma ve Kanama

Birincil bakı (cABCDE), travmatik beyin hasarı, hemorajik şok ve MTP, gebelikte travma, yanık resüsitasyonu, çevresel aciller ve omurga/toraks/pelvis travması ile crush sendromu.

  • Çoklu Travmada İlk Yaklaşım (cABCDE), Hemorajik Şok ve Masif Transfüzyon (MTP / TXA)
  • Travmatik Beyin Hasarı (TBH) Nöroproteksiyonu ve Gebelikte Travma Yönetimi
  • Yanık Resüsitasyonu, İnhalasyon Yanığı ve Sevk Kriterleri
  • Çevresel Aciller: Hipotermi, Sıcak Çarpması ve Boğulma
  • Omurga, Toraks, Abdomen-Pelvis Travması ve Crush (Ezilme) Sendromu
KATEGORİ 5

Hava Yolu ve Resüsitasyon

Erişkin ve çocuk ileri yaşam desteği (ALS/PALS), hızlı ardışık entübasyon (RSI), zor hava yolu algoritması, işlem sedasyonu (PSA), mekanik ventilasyon (DOPES) ve trakeostomi acilleri.

  • Erişkin ve Çocuk İleri Yaşam Desteği (ALS / PALS) ve Arrest Sonrası Bakım (ROSC)
  • Hızlı Ardışık Entübasyon (RSI), Zor Hava Yolu (Plan A-D) ve İşlem Sedasyonu (PSA)
  • Entübasyon Sonrası Ventilatör Yönetimi, Ani Kötüleşme (DOPES) ve Trakeostomi Acilleri
KATEGORİ 6

Solunum Acilleri

Akut astım atağı, KOAH alevlenmesi, pulmoner emboli (PE), pnömotoraks, toplum kökenli pnömoni (TKP), yüksek akımlı nazal oksijen (HFNC / ROX), ARDS ve masif hemoptizi.

  • Akut Astım Atağı, KOAH Alevlenmesi ve Noninvaziv / İnvaziv Solunum Desteği
  • Akut Pulmoner Emboli (Wells/PERC/Tromboliz) ve Pnömotoraks Yönetimi
  • Toplum Kökenli Pnömoni (TKP): Tanı, Şiddet Değerlendirmesi ve Ampirik Tedavi
  • Hipoksemik Solunum Yetmezliği (HFNC / ROX İndeksi), ARDS ve Masif Hemoptizi
KATEGORİ 7

Toksikoloji ve Antidotlar

Sık zehirlenmeler ve toksidromlar, antidot rehberi, parasetamol (NAC), CO/siyanür, opioid, LAST, kardiyotoksik ilaçlar (TSA/KKB/BB/Digoksin), toksik alkoller, salisilat, organofosfat ve alkol yoksunluğu.

  • Sık Zehirlenmeler, Toksidromlar, Antidot Rehberi ve Parasetamol (NAC) Yönetimi
  • Karbonmonoksit / Siyanür, Opioid Toksisitesi ve Lokal Anestezik Toksisitesi (LAST)
  • Kardiyotoksik İlaç Zehirlenmeleri: TSA, Kalsiyum Kanal Blokeri, Beta-Bloker ve Digoksin
  • Toksik Alkoller, Salisilat, Lityum, Organofosfat ve Alkol Yoksunluğu / Delirium Tremens
KATEGORİ 8

Çocuk ve Özel Gruplar

Pediatrik ateş/sepsis, çocuk travması, krup/bronşiyolit/astım, dehidratasyon/gastroenterit, febril konvülziyon; gebelikte acil durumlar ve yaşlı hastada düşme/antikoagülan yönetimi.

  • Pediatrik Ateş/Sepsis (<90 Gün), Çocuk Travması (PECARN) ve Sıvı/İlaç Doz İlkeleri
  • Gebelikte Acil Durumlar (Eklampsi/Kanama) ve Yaşlıda Düşme / Antikoagülan Reversal
  • Çocukta Solunum Acilleri: Krup, Bronşiyolit ve Akut Astım Atağı
  • Çocukta Akut Gastroenterit, Dehidratasyon, Sıvı Replasmanı ve Febril Konvülziyon
KATEGORİ 9

Enfeksiyon ve Acil Cerrahi

Anafilaksi, bakteriyel menenjit, nekrotizan fasiit, akut karın, GİS kanama, akut pankreatit, ürolojik/jinekolojik aciller (torsiyon/ektopik) ve KBB/göz acilleri (epistaksis/anjiyoödem/glokom).

  • Anafilaksi, Akut Bakteriyel Menenjit ve Nekrotizan Yumuşak Doku Enfeksiyonu
  • Akut Karın (Mezenter İskemi / Perforasyon) ve Üst/Alt Gastrointestinal Kanama
  • Akut Pankreatit: Tanı, Sıvı Stratejisi ve Beslenme
  • Ürolojik ve Jinekolojik Aciller: Testis/Over Torsiyonu, Renal Kolik ve Ektopik Gebelik
  • KBB ve Göz Acilleri: Epistaksis, Anjiyoödem, Derin Boyun Enfeksiyonu ve Görme Kaybı Acilleri
KATEGORİ 10

Ritim Bozuklukları (Aritmiler)

Geniş QRS taşikardide VT/SVT ayrım algoritmaları (Brugada, Vereckei aVR, VT Skoru, Basel), dar QRS taşikardi (SVT), atriyal fibrilasyon/flutter, bradikardi, AV bloklar ve acil pacing.

  • Geniş QRS Taşikardi: VT/SVT Ayrım Algoritmaları ve Akut Yönetim
  • Dar QRS Taşikardi (SVT), Atriyal Fibrilasyon ve Flutter Acil Yönetimi
  • Bradikardi, AV Bloklar ve Acil Pacing Kılavuzu
KATEGORİ 11

Metabolik, Endokrin ve Renal Aciller

DKA ve HHS, hiperkalemi/hiponatremi/hipokalemi, adrenal kriz, tiroid fırtınası, miksödem koması, hipoglisemi, akut böbrek hasarı (ABH), rabdomiyoliz, diyaliz acilleri ve asit-baz bozuklukları.

  • Diyabetik Ketoasidoz (DKA) ve Hiperosmolar Hiperglisemik Durum (HHS)
  • Hiperkalemi, Hiponatremi ve Hipokalemi Acil Yönetimi
  • Endokrin Aciller: Adrenal Kriz, Tiroid Fırtınası, Miksödem Koması ve Hipoglisemi
  • Akut Böbrek Hasarı (ABH), Rabdomiyoliz, Diyaliz Acilleri ve Asit-Baz Bozuklukları