ACİLTıp FOAMed
Sanal Hasta
GUIDELINES 11 ANA KATEGORİ ESC • AHA/ASA • ERC • SSC • ATLS • GINA/GOLD TAM KAYNAKÇALI

Acil Tıp Klinik Kılavuzları (Guidelines)

Uluslararası ve ulusal güncel kılavuzların yatak başı karar özetleri. Her kılavuzda birincil kaynaklar açıkça belirtilmiş; ilgili EKG içerikleri, klinik skorlar (HEART, TIMI, NIHSS, Wells) ve Hasta-İlaç-Doz hazırlama şemaları doğrudan birbirine bağlanmıştır.

8. Çocuk ve Özel Gruplar — Kılavuz Rehberleri

Filtreyi Temizle
8. Çocuk, Gebe & Geriatri AAP 2021 • SSC Pediatric • PECARN

Pediatrik Ateş/Sepsis, Çocuk Travması (PECARN) ve Sıvı/İlaç Doz Kılavuzu

Çocuk hastada ilk 30 saniye Pediatrik Değerlendirme Üçgeni (PAT), 0–60 gün ateşli bebekte AAP 2021 basamaklı yönetim, pediatrik septik şokta sıvı bolusu ve vasoaktif ilaç seçimi, çocuk travmasında PECARN Beyin BT kuralı ve kilo bazlı güvenli doz ilkeleri.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • AAP 2021: Clinical Practice Guideline: Evaluation and Management of Well-Appearing Febrile Infants 8 to 60 Days Old (Pantell RH et al., Pediatrics 2021).
  • SSC Pediatric 2020 & PECARN: Surviving Sepsis Campaign International Guidelines for the Management of Septic Shock and Sepsis-Associated Organ Dysfunction in Children (Weiss SL et al., Pediatr Crit Care Med 2020) & PECARN Head Trauma Rule (Kuppermann N et al., Lancet).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
8. Çocuk, Gebe & Geriatri ACOG No. 222 • ACC 2020 Reversal • ACEP Geriatric

Gebelikte Aciller (Eklampsi/Kanama) ve Yaşlıda Düşme / Antikoagülan Kılavuzu

Gebeliğin 20. haftasından sonra ve postpartum dönemde gelişen ağır preeklampsi/eklampside Magnezyum Sülfat ve acil antihipertansif tedavi, obstetrik kanama yönetimi; yaşlı hastada yer seviyesinden düşme, gizli şok, deliryum ve oral antikoagülanların (Varfarin/DOAK) tersine çevrilmesi.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • ACOG Practice Bulletin No. 222 & WOMAN: Gestational Hypertension and Preeclampsia: ACOG Practice Bulletin No. 222 (Obstet Gynecol 2020) & WOMAN Trial (Lancet 2017).
  • ACC 2020 OAC Reversal & Geriatric ED: 2020 ACC Expert Consensus Decision Pathway on Management of Bleeding in Patients on Oral Anticoagulants (Tomaselli GF et al., JACC 2020) & Geriatric Emergency Department Guidelines (ACEP/AGS).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
8. Çocuk, Gebe & Geriatri AAP 2014 / NICE NG9 / GINA 2024 / CPS

Çocukta Solunum Acilleri: Krup, Bronşiyolit ve Akut Astım Atağı Kılavuzu

Çocukta solunum sıkıntısı yaş, stridor veya hışıltı ve ateşe göre ayrılır. Krupta tek doz deksametazon tüm şiddetlerde, nebül adrenalin orta-ağır olguda verilir; bronşiyolitte tedavi destekleyicidir; astım atağında inhaler salbutamol, sistemik steroid ve ağır atakta IV magnezyum basamakları uygulanır.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • AAP 2014: Clinical Practice Guideline: The Diagnosis, Management, and Prevention of Bronchiolitis (Ralston SL et al., Pediatrics 2014).
  • NICE NG9: Bronchiolitis in Children: Diagnosis and Management (NICE Guideline NG9, güncelleme 2021).
  • GINA 2024: Global Strategy for Asthma Management and Prevention (Global Initiative for Asthma, 2024 Report).
  • CPS: Acute Management of Croup in the Emergency Department (Canadian Paediatric Society Position Statement; Ortiz-Alvarez O, Mikrogianakis A).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
8. Çocuk, Gebe & Geriatri ESPGHAN / ESPID Gastroenterit • AAP Febril Konvülziyon

Pediatrik Dehidratasyon, Akut Gastroenterit ve Febril Konvülziyon Yönetimi

Akut gastroenteritli çocukta dehidratasyon derecesini belirlemede en güvenilir klinik bulgular kapiller dolum zamanı, deri turgoru, mukozaların kuruluğu, gözyaşı varlığı, genel görünüm ve solunum paternidir. Hafif-orta dehidratasyonda ilk tercih IV sıvı değil, düşük osmolaliteli Oral Rehidratasyon Sıvısıdır (ORS); kusmayı kesmek için tek doz Ondansetron IV sıvı ve yatış ihtiyacını yarı yarıya azaltır. Febril konvülziyonda (6 ay–5 yaş) temel görev basit ve komplike nöbeti ayırmak ve santral sinir sistemi enfeksiyonunu (menenjit) dışlamaktır.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • ESPGHAN / ESPID Akut Gastroenterit: European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition / European Society for Paediatric Infectious Diseases Evidence-Based Guidelines for the Management of Acute Gastroenteritis in Children in Europe (Guarino A et al., JPGN).
  • AAP Febrile Seizures & Isotonic Fluids: American Academy of Pediatrics Subcommittee on Febrile Seizures: Neurodiagnostic Evaluation of the Child With a Simple Febrile Seizure (Pediatrics) & AAP Clinical Practice Guideline: Maintenance Intravenous Fluids in Children (Feld LG et al., Pediatrics 2018).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
KATEGORİ HARİTASI 11 KLİNİK DİZİN

Klinik Kılavuz Kategorileri ve Alt Başlık Kapsamı

Acil serviste en kritik karar anlarını kapsayan 11 ana kategori ve her kategorinin altındaki modüler kılavuz başlıkları:

KATEGORİ 1

Göğüs Ağrısı ve Akut Koroner Sendrom

STEMI/NSTEMI, OMI paradigması, reperfüzyon ve antitrombotik kararları, akut kalp yetmezliği, aort diseksiyonu, senkop ve hipertansif aciller; EKG atlası ve HEART/TIMI skorlarıyla entegre.

  • STEMI & OMI Eşdeğerleri Tanı ve Reperfüzyon (Primer PKG vs. Fibrinoliz)
  • Akut Göğüs Ağrısı, NSTE-AKS Risk Sınıflaması (HEART/TIMI) ve Antitrombotik Yaklaşım
  • Akut Kalp Yetmezliği / Pulmoner Ödem ve Kardiyojenik Şok
  • Akut Aort Sendromu ve Aort Diseksiyonu: Tanı ve Anti-İmpuls Tedavi
  • Senkop Risk Sınıflaması ve Hipertansif Acil Durumlar
KATEGORİ 2

İnme ve Nörolojik Aciller

Akut iskemik inme, beyin kanaması, IV tromboliz ve trombektomiye yönlendirme, status epileptikus, akut vertigo (HINTS), TİA, akut baş ağrısı ve spinal kord basısı yönetimi.

  • Akut İskemik İnme: IV Tromboliz (0–4,5 sa) ve Mekanik Trombektomiye (0–24 sa) Yönlendirme
  • Spontan Beyin Kanaması (İKK ve SAK): Kan Basıncı, KİBAS ve Antikoagülan Reversal
  • Akut Nöbet ve Konvülzif Status Epileptikus Yönetimi (0–5–20–40 dk Basamakları)
  • Akut Baş Dönmesi ve Vertigo: HINTS ile Posterior Dolaşım İnmesini Ayırma
  • Geçici İskemik Atak (TİA), Akut Baş Ağrısı Kırmızı Bayrakları ve Omurilik Basısı
KATEGORİ 3

Sepsis ve Septik Şok

Sepsis tanısı, Saat-1 demeti, ampirik antibiyotik, hemodinamik resüsitasyon, ayrışmamış şok (RUSH POCUS), ürosepsis ve febril nötropeni; yerel antibiyogram ayrımı net tutularak.

  • Sepsis Tanısı, İlk Değerlendirme, Saat-1 Paketi ve Yerel Antibiyogram Ayrımı
  • Septik Şokta Hemodinamik Yaklaşım: Dengeli Kristaloid, Kapiller Dolum ve Vazopressörler
  • Ayrışmamış Şok: Şok Tiplerinin Ayrımı, RUSH POCUS ve İlk Saat Hemodinamik Yönetim
  • Ürosepsis / Obstrüktif Piyelonefrit, Febril Nötropeni ve Toksik Şok Sendromu
KATEGORİ 4

Travma ve Kanama

Birincil bakı (cABCDE), travmatik beyin hasarı, hemorajik şok ve MTP, gebelikte travma, yanık resüsitasyonu, çevresel aciller ve omurga/toraks/pelvis travması ile crush sendromu.

  • Çoklu Travmada İlk Yaklaşım (cABCDE), Hemorajik Şok ve Masif Transfüzyon (MTP / TXA)
  • Travmatik Beyin Hasarı (TBH) Nöroproteksiyonu ve Gebelikte Travma Yönetimi
  • Yanık Resüsitasyonu, İnhalasyon Yanığı ve Sevk Kriterleri
  • Çevresel Aciller: Hipotermi, Sıcak Çarpması ve Boğulma
  • Omurga, Toraks, Abdomen-Pelvis Travması ve Crush (Ezilme) Sendromu
KATEGORİ 5

Hava Yolu ve Resüsitasyon

Erişkin ve çocuk ileri yaşam desteği (ALS/PALS), hızlı ardışık entübasyon (RSI), zor hava yolu algoritması, işlem sedasyonu (PSA), mekanik ventilasyon (DOPES) ve trakeostomi acilleri.

  • Erişkin ve Çocuk İleri Yaşam Desteği (ALS / PALS) ve Arrest Sonrası Bakım (ROSC)
  • Hızlı Ardışık Entübasyon (RSI), Zor Hava Yolu (Plan A-D) ve İşlem Sedasyonu (PSA)
  • Entübasyon Sonrası Ventilatör Yönetimi, Ani Kötüleşme (DOPES) ve Trakeostomi Acilleri
KATEGORİ 6

Solunum Acilleri

Akut astım atağı, KOAH alevlenmesi, pulmoner emboli (PE), pnömotoraks, toplum kökenli pnömoni (TKP), yüksek akımlı nazal oksijen (HFNC / ROX), ARDS ve masif hemoptizi.

  • Akut Astım Atağı, KOAH Alevlenmesi ve Noninvaziv / İnvaziv Solunum Desteği
  • Akut Pulmoner Emboli (Wells/PERC/Tromboliz) ve Pnömotoraks Yönetimi
  • Toplum Kökenli Pnömoni (TKP): Tanı, Şiddet Değerlendirmesi ve Ampirik Tedavi
  • Hipoksemik Solunum Yetmezliği (HFNC / ROX İndeksi), ARDS ve Masif Hemoptizi
KATEGORİ 7

Toksikoloji ve Antidotlar

Sık zehirlenmeler ve toksidromlar, antidot rehberi, parasetamol (NAC), CO/siyanür, opioid, LAST, kardiyotoksik ilaçlar (TSA/KKB/BB/Digoksin), toksik alkoller, salisilat, organofosfat ve alkol yoksunluğu.

  • Sık Zehirlenmeler, Toksidromlar, Antidot Rehberi ve Parasetamol (NAC) Yönetimi
  • Karbonmonoksit / Siyanür, Opioid Toksisitesi ve Lokal Anestezik Toksisitesi (LAST)
  • Kardiyotoksik İlaç Zehirlenmeleri: TSA, Kalsiyum Kanal Blokeri, Beta-Bloker ve Digoksin
  • Toksik Alkoller, Salisilat, Lityum, Organofosfat ve Alkol Yoksunluğu / Delirium Tremens
KATEGORİ 8

Çocuk ve Özel Gruplar

Pediatrik ateş/sepsis, çocuk travması, krup/bronşiyolit/astım, dehidratasyon/gastroenterit, febril konvülziyon; gebelikte acil durumlar ve yaşlı hastada düşme/antikoagülan yönetimi.

  • Pediatrik Ateş/Sepsis (<90 Gün), Çocuk Travması (PECARN) ve Sıvı/İlaç Doz İlkeleri
  • Gebelikte Acil Durumlar (Eklampsi/Kanama) ve Yaşlıda Düşme / Antikoagülan Reversal
  • Çocukta Solunum Acilleri: Krup, Bronşiyolit ve Akut Astım Atağı
  • Çocukta Akut Gastroenterit, Dehidratasyon, Sıvı Replasmanı ve Febril Konvülziyon
KATEGORİ 9

Enfeksiyon ve Acil Cerrahi

Anafilaksi, bakteriyel menenjit, nekrotizan fasiit, akut karın, GİS kanama, akut pankreatit, ürolojik/jinekolojik aciller (torsiyon/ektopik) ve KBB/göz acilleri (epistaksis/anjiyoödem/glokom).

  • Anafilaksi, Akut Bakteriyel Menenjit ve Nekrotizan Yumuşak Doku Enfeksiyonu
  • Akut Karın (Mezenter İskemi / Perforasyon) ve Üst/Alt Gastrointestinal Kanama
  • Akut Pankreatit: Tanı, Sıvı Stratejisi ve Beslenme
  • Ürolojik ve Jinekolojik Aciller: Testis/Over Torsiyonu, Renal Kolik ve Ektopik Gebelik
  • KBB ve Göz Acilleri: Epistaksis, Anjiyoödem, Derin Boyun Enfeksiyonu ve Görme Kaybı Acilleri
KATEGORİ 10

Ritim Bozuklukları (Aritmiler)

Geniş QRS taşikardide VT/SVT ayrım algoritmaları (Brugada, Vereckei aVR, VT Skoru, Basel), dar QRS taşikardi (SVT), atriyal fibrilasyon/flutter, bradikardi, AV bloklar ve acil pacing.

  • Geniş QRS Taşikardi: VT/SVT Ayrım Algoritmaları ve Akut Yönetim
  • Dar QRS Taşikardi (SVT), Atriyal Fibrilasyon ve Flutter Acil Yönetimi
  • Bradikardi, AV Bloklar ve Acil Pacing Kılavuzu
KATEGORİ 11

Metabolik, Endokrin ve Renal Aciller

DKA ve HHS, hiperkalemi/hiponatremi/hipokalemi, adrenal kriz, tiroid fırtınası, miksödem koması, hipoglisemi, akut böbrek hasarı (ABH), rabdomiyoliz, diyaliz acilleri ve asit-baz bozuklukları.

  • Diyabetik Ketoasidoz (DKA) ve Hiperosmolar Hiperglisemik Durum (HHS)
  • Hiperkalemi, Hiponatremi ve Hipokalemi Acil Yönetimi
  • Endokrin Aciller: Adrenal Kriz, Tiroid Fırtınası, Miksödem Koması ve Hipoglisemi
  • Akut Böbrek Hasarı (ABH), Rabdomiyoliz, Diyaliz Acilleri ve Asit-Baz Bozuklukları