ACİLTıp FOAMed
Sanal Hasta
GUIDELINES 11 ANA KATEGORİ ESC • AHA/ASA • ERC • SSC • ATLS • GINA/GOLD TAM KAYNAKÇALI

Acil Tıp Klinik Kılavuzları (Guidelines)

Uluslararası ve ulusal güncel kılavuzların yatak başı karar özetleri. Her kılavuzda birincil kaynaklar açıkça belirtilmiş; ilgili EKG içerikleri, klinik skorlar (HEART, TIMI, NIHSS, Wells) ve Hasta-İlaç-Doz hazırlama şemaları doğrudan birbirine bağlanmıştır.

2. İnme ve Nörolojik Aciller — Kılavuz Rehberleri

Filtreyi Temizle
2. İnme & Nöroloji AHA/ASA 2019–2023 • ESO 2021–2023

Akut İskemik İnme: IV Tromboliz ve Mekanik Trombektomiye Yönlendirme Kılavuzu

Akut fokal nörolojik defisitle gelen hastada kapı-BT (<20 dk) ve kapı-iğne (<45–60 dk) hedefleri, Alteplaz ve Tenekteplaz doz/hazırlama ilkeleri, büyük damar oklüzyonunda (LVO) mekanik trombektomiye yönlendirme ve tromboliz komplikasyonlarının (semptomatik İKK ve orolingual anjiyoödem) yönetimi.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • AHA / ASA 2019: Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke (Powers WJ et al., Stroke 2019).
  • ESO 2021 & 2023: European Stroke Organisation (ESO) Guidelines on Intravenous Thrombolysis (2021) & Expedited Recommendation on Tenecteplase for Acute Ischaemic Stroke (2023).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
2. İnme & Nöroloji AHA/ASA ICH 2022 • AHA/ASA aSAH 2023

Spontan Beyin Kanaması (İKK ve SAK): Kan Basıncı ve Reversal Kılavuzu

Spontan intraserebral kanamada (İKK) hematom ekspansiyonunu önleyen ‘Care Bundle’ (hızlı KB kontrolü, antikoagülan reversal, ateş/glikoz kontrolü) ve anevrizmal subaraknoid kanamada (SAK) tanı (Ottawa kuralı, 6 saat BT, LP/BTA) ve nimodipin yönetimi.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • AHA / ASA 2022 ICH: 2022 Guideline for the Management of Patients With Spontaneous Intracerebral Hemorrhage (Greenberg SM et al., Stroke 2022) & INTERACT3 Care Bundle (Lancet 2023).
  • AHA / ASA 2023 aSAH: 2023 Guideline for the Management of Patients With Aneurysmal Subarachnoid Hemorrhage (Hoh BL et al., Stroke 2023).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
2. İnme & Nöroloji AES • Neurocritical Care • ESETT

Akut Nöbet ve Konvülzif Status Epileptikus Yönetimi Kılavuzu

5 dakikadan uzun süren veya aralarda bilincin açılmadığı ardışık nöbetlerde (Status Epileptikus) zamana duyarlı ABC/glikoz kontrolü, 1. basamak tam doz benzodiazepin, 2. basamak IV Levetirasetam/Valproat/Fenitoin ve 3. basamak refrakter status yönetimi.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • AES 2016: Evidence-Based Guideline: Treatment of Convulsive Status Epilepticus in Children and Adults: Report of the Guideline Committee of the American Epilepsy Society (Glauser T et al., Epilepsy Curr).
  • ESETT Trial (NEJM 2019): Randomized Trial of Three Anticonvulsant Medications for Status Epilepticus: Levetiracetam, Fosphenytoin, and Valproate (Kapur J et al., N Engl J Med 2019).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
2. İnme & Nöroloji SAEM GRACE-3 2023

Akut Baş Dönmesi ve Vertigo: HINTS ile Posterior Dolaşım İnmesini Ayırma Kılavuzu

Baş dönmesinde semptomun niteliğinden çok zamanlama ve tetikleyiciye göre sınıflama yapılır. Akut vestibüler sendromda eğitimli hekimin yaptığı HINTS muayenesi, ilk 24–48 saatte çekilen MR'dan daha duyarlı biçimde posterior dolaşım inmesini ayırt eder.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • SAEM GRACE-3 2023: Guidelines for Reasonable and Appropriate Care in the Emergency Department 3 (GRACE-3): Acute Dizziness and Vertigo in the ED (Edlow JA et al., Acad Emerg Med 2023).
  • Stroke 2009: HINTS to Diagnose Stroke in the Acute Vestibular Syndrome (Kattah JC et al., Stroke 2009;40:3504-3510).
  • AAO-HNS 2017: Clinical Practice Guideline: Benign Paroxysmal Positional Vertigo (Update) (Bhattacharyya N et al., Otolaryngol Head Neck Surg 2017).
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
2. İnme & Nöroloji AHA/ASA 2021 TİA • ESO • ACEP Baş Ağrısı • NICE

Geçici İskemik Atak (TİA), Akut Baş Ağrısı Kırmızı Bayrakları ve Omurilik Basısı Kılavuzu

Semptomları tamamen düzelmiş olsa dahi yakın zamanda inme habercisi olan TİA'da acil damar görüntülemesi ve ikili antiplatelet tedavi; sekonder baş ağrılarının (SAK, serebral venöz tromboz, temporal arterit, karotis/vertebral diseksiyon) ayrımı ve akut spinal kord basısı / cauda equina sendromunda acil MR ve dekompresyon.

Temel Kılavuz Kaynakları:
  • AHA/ASA 2021 & ESO 2021: 2021 Guideline for the Prevention of Stroke in Patients With Stroke and Transient Ischemic Attack (Kleindorfer DO et al., Stroke 2021) & ESO Guideline on Management of TIA (Eur Stroke J 2021).
  • ACEP 2019 & ESO CVT: ACEP Clinical Policy: Critical Issues in the Evaluation and Management of Adult Patients Presenting to the ED With Acute Headache (Ann Emerg Med 2019) & ESO Guideline for Cerebral Venous Thrombosis.
Son Kontrol: 2026-11 Kılavuzu İncele
KATEGORİ HARİTASI 11 KLİNİK DİZİN

Klinik Kılavuz Kategorileri ve Alt Başlık Kapsamı

Acil serviste en kritik karar anlarını kapsayan 11 ana kategori ve her kategorinin altındaki modüler kılavuz başlıkları:

KATEGORİ 1

Göğüs Ağrısı ve Akut Koroner Sendrom

STEMI/NSTEMI, OMI paradigması, reperfüzyon ve antitrombotik kararları, akut kalp yetmezliği, aort diseksiyonu, senkop ve hipertansif aciller; EKG atlası ve HEART/TIMI skorlarıyla entegre.

  • STEMI & OMI Eşdeğerleri Tanı ve Reperfüzyon (Primer PKG vs. Fibrinoliz)
  • Akut Göğüs Ağrısı, NSTE-AKS Risk Sınıflaması (HEART/TIMI) ve Antitrombotik Yaklaşım
  • Akut Kalp Yetmezliği / Pulmoner Ödem ve Kardiyojenik Şok
  • Akut Aort Sendromu ve Aort Diseksiyonu: Tanı ve Anti-İmpuls Tedavi
  • Senkop Risk Sınıflaması ve Hipertansif Acil Durumlar
KATEGORİ 2

İnme ve Nörolojik Aciller

Akut iskemik inme, beyin kanaması, IV tromboliz ve trombektomiye yönlendirme, status epileptikus, akut vertigo (HINTS), TİA, akut baş ağrısı ve spinal kord basısı yönetimi.

  • Akut İskemik İnme: IV Tromboliz (0–4,5 sa) ve Mekanik Trombektomiye (0–24 sa) Yönlendirme
  • Spontan Beyin Kanaması (İKK ve SAK): Kan Basıncı, KİBAS ve Antikoagülan Reversal
  • Akut Nöbet ve Konvülzif Status Epileptikus Yönetimi (0–5–20–40 dk Basamakları)
  • Akut Baş Dönmesi ve Vertigo: HINTS ile Posterior Dolaşım İnmesini Ayırma
  • Geçici İskemik Atak (TİA), Akut Baş Ağrısı Kırmızı Bayrakları ve Omurilik Basısı
KATEGORİ 3

Sepsis ve Septik Şok

Sepsis tanısı, Saat-1 demeti, ampirik antibiyotik, hemodinamik resüsitasyon, ayrışmamış şok (RUSH POCUS), ürosepsis ve febril nötropeni; yerel antibiyogram ayrımı net tutularak.

  • Sepsis Tanısı, İlk Değerlendirme, Saat-1 Paketi ve Yerel Antibiyogram Ayrımı
  • Septik Şokta Hemodinamik Yaklaşım: Dengeli Kristaloid, Kapiller Dolum ve Vazopressörler
  • Ayrışmamış Şok: Şok Tiplerinin Ayrımı, RUSH POCUS ve İlk Saat Hemodinamik Yönetim
  • Ürosepsis / Obstrüktif Piyelonefrit, Febril Nötropeni ve Toksik Şok Sendromu
KATEGORİ 4

Travma ve Kanama

Birincil bakı (cABCDE), travmatik beyin hasarı, hemorajik şok ve MTP, gebelikte travma, yanık resüsitasyonu, çevresel aciller ve omurga/toraks/pelvis travması ile crush sendromu.

  • Çoklu Travmada İlk Yaklaşım (cABCDE), Hemorajik Şok ve Masif Transfüzyon (MTP / TXA)
  • Travmatik Beyin Hasarı (TBH) Nöroproteksiyonu ve Gebelikte Travma Yönetimi
  • Yanık Resüsitasyonu, İnhalasyon Yanığı ve Sevk Kriterleri
  • Çevresel Aciller: Hipotermi, Sıcak Çarpması ve Boğulma
  • Omurga, Toraks, Abdomen-Pelvis Travması ve Crush (Ezilme) Sendromu
KATEGORİ 5

Hava Yolu ve Resüsitasyon

Erişkin ve çocuk ileri yaşam desteği (ALS/PALS), hızlı ardışık entübasyon (RSI), zor hava yolu algoritması, işlem sedasyonu (PSA), mekanik ventilasyon (DOPES) ve trakeostomi acilleri.

  • Erişkin ve Çocuk İleri Yaşam Desteği (ALS / PALS) ve Arrest Sonrası Bakım (ROSC)
  • Hızlı Ardışık Entübasyon (RSI), Zor Hava Yolu (Plan A-D) ve İşlem Sedasyonu (PSA)
  • Entübasyon Sonrası Ventilatör Yönetimi, Ani Kötüleşme (DOPES) ve Trakeostomi Acilleri
KATEGORİ 6

Solunum Acilleri

Akut astım atağı, KOAH alevlenmesi, pulmoner emboli (PE), pnömotoraks, toplum kökenli pnömoni (TKP), yüksek akımlı nazal oksijen (HFNC / ROX), ARDS ve masif hemoptizi.

  • Akut Astım Atağı, KOAH Alevlenmesi ve Noninvaziv / İnvaziv Solunum Desteği
  • Akut Pulmoner Emboli (Wells/PERC/Tromboliz) ve Pnömotoraks Yönetimi
  • Toplum Kökenli Pnömoni (TKP): Tanı, Şiddet Değerlendirmesi ve Ampirik Tedavi
  • Hipoksemik Solunum Yetmezliği (HFNC / ROX İndeksi), ARDS ve Masif Hemoptizi
KATEGORİ 7

Toksikoloji ve Antidotlar

Sık zehirlenmeler ve toksidromlar, antidot rehberi, parasetamol (NAC), CO/siyanür, opioid, LAST, kardiyotoksik ilaçlar (TSA/KKB/BB/Digoksin), toksik alkoller, salisilat, organofosfat ve alkol yoksunluğu.

  • Sık Zehirlenmeler, Toksidromlar, Antidot Rehberi ve Parasetamol (NAC) Yönetimi
  • Karbonmonoksit / Siyanür, Opioid Toksisitesi ve Lokal Anestezik Toksisitesi (LAST)
  • Kardiyotoksik İlaç Zehirlenmeleri: TSA, Kalsiyum Kanal Blokeri, Beta-Bloker ve Digoksin
  • Toksik Alkoller, Salisilat, Lityum, Organofosfat ve Alkol Yoksunluğu / Delirium Tremens
KATEGORİ 8

Çocuk ve Özel Gruplar

Pediatrik ateş/sepsis, çocuk travması, krup/bronşiyolit/astım, dehidratasyon/gastroenterit, febril konvülziyon; gebelikte acil durumlar ve yaşlı hastada düşme/antikoagülan yönetimi.

  • Pediatrik Ateş/Sepsis (<90 Gün), Çocuk Travması (PECARN) ve Sıvı/İlaç Doz İlkeleri
  • Gebelikte Acil Durumlar (Eklampsi/Kanama) ve Yaşlıda Düşme / Antikoagülan Reversal
  • Çocukta Solunum Acilleri: Krup, Bronşiyolit ve Akut Astım Atağı
  • Çocukta Akut Gastroenterit, Dehidratasyon, Sıvı Replasmanı ve Febril Konvülziyon
KATEGORİ 9

Enfeksiyon ve Acil Cerrahi

Anafilaksi, bakteriyel menenjit, nekrotizan fasiit, akut karın, GİS kanama, akut pankreatit, ürolojik/jinekolojik aciller (torsiyon/ektopik) ve KBB/göz acilleri (epistaksis/anjiyoödem/glokom).

  • Anafilaksi, Akut Bakteriyel Menenjit ve Nekrotizan Yumuşak Doku Enfeksiyonu
  • Akut Karın (Mezenter İskemi / Perforasyon) ve Üst/Alt Gastrointestinal Kanama
  • Akut Pankreatit: Tanı, Sıvı Stratejisi ve Beslenme
  • Ürolojik ve Jinekolojik Aciller: Testis/Over Torsiyonu, Renal Kolik ve Ektopik Gebelik
  • KBB ve Göz Acilleri: Epistaksis, Anjiyoödem, Derin Boyun Enfeksiyonu ve Görme Kaybı Acilleri
KATEGORİ 10

Ritim Bozuklukları (Aritmiler)

Geniş QRS taşikardide VT/SVT ayrım algoritmaları (Brugada, Vereckei aVR, VT Skoru, Basel), dar QRS taşikardi (SVT), atriyal fibrilasyon/flutter, bradikardi, AV bloklar ve acil pacing.

  • Geniş QRS Taşikardi: VT/SVT Ayrım Algoritmaları ve Akut Yönetim
  • Dar QRS Taşikardi (SVT), Atriyal Fibrilasyon ve Flutter Acil Yönetimi
  • Bradikardi, AV Bloklar ve Acil Pacing Kılavuzu
KATEGORİ 11

Metabolik, Endokrin ve Renal Aciller

DKA ve HHS, hiperkalemi/hiponatremi/hipokalemi, adrenal kriz, tiroid fırtınası, miksödem koması, hipoglisemi, akut böbrek hasarı (ABH), rabdomiyoliz, diyaliz acilleri ve asit-baz bozuklukları.

  • Diyabetik Ketoasidoz (DKA) ve Hiperosmolar Hiperglisemik Durum (HHS)
  • Hiperkalemi, Hiponatremi ve Hipokalemi Acil Yönetimi
  • Endokrin Aciller: Adrenal Kriz, Tiroid Fırtınası, Miksödem Koması ve Hipoglisemi
  • Akut Böbrek Hasarı (ABH), Rabdomiyoliz, Diyaliz Acilleri ve Asit-Baz Bozuklukları